abtetano 03b

 Likambo ya monene oyo ememaki monoko ya Lingelesi penepene na oyo ezali sikawa na fonétique ezali mbongwana monene ya fonémique, oyo ebandaki na sudi ya esanga ya Angleterre na ebandeli ya ekeke ya 15 T.B., mpe mokemoke ekobaki kosangisa maloba nyonso ya Lingelesi na ekeke ya 18 ekeke. Mbongwana wana ya fonétique esangisi mingi mingi ba voyelles milayi (ba lettres ya marée) oyo ye asalaki doux. Ndakisa, liloba "monɔkɔ" ezalaki kotangama na ebandeli lokola "nzoku", yango wana ekomaki mpo na mbongwana monene ya fonétique mpe kino sikoyo etangami "nzoku". Ndenge moko mpe, liloba “ntango” (ntango, ntango) oyo ezalaki kotánga /tim/ mpe ekómaki kotánga /tim/. Likambo oyo etalelami lokola ezaleli ya lokumu mingi ya Lingelesi ya mikolo oyo oyo ezali kobima, mpe ezali nkombo ya eteni ya monoko ya Lingelesi oyo elandaki Lingelesi ya katikati. Mikanda ya ntina mingi ya mikanda ya eleko wana ekomamaki na Shakespeare, oyo ntango mosusu balobaka ete monɔkɔ ya Lingelesi...

 Monɔkɔ ya Germanique ya Wɛsti oyo ebimaki na Angleterre na Moyen Âge, mpe ekomaki na ekeke ya 21 nsima ya liwa ya Klisto (15 AH), mpo na mokili mobimba, monɔkɔ oyo epalangani mingi na mikili mingi. Ezali monoko ya monene na mokili mobimba na motango ya balobi ya mboka, mpe monoko ya misato na mokili mobimba na motango ya balobi ya mboka nsima ya Chinois standard mpe Espagnol. Sikawa ekanisami ete ezali na bato koleka miliare mibale ya Lingelesi. Kopalangana ya Lingelesi ya mikolo na biso na mokili ebandaki na ekeke ya 17 mpo na bopusi ya mokili mobimba ya bokonzi ya Angleterre mpe na nsima ya Etats-Unis d’Amérique. Lingelesi ezali monoko ya liboso ya bapaya na motango ya mikili ya Arabe, mingi mingi mikili ya Arabe Mashreq, nzokande ezali monoko ya mibale ya bapaya nsima ya Lifalanse na mikili ya Magreb. Lingelesi, na bokeseni na oyo bato mingi bandimaka, eutaki na monɔkɔ ya Latin te, kasi ezali moko ya minɔkɔ ya Allemand, na ndakisa Allemand. Minɔkɔ yango nyonso ezali na libota y...